Tegenwoordig zijn veel veiligheidsschoenen gemarkeerd met het gele logo voor ESD-schoenen, maar slechts weinigen kennen de betekenis van deze markering en wat deze met zich meebrengt. Het is ook interessant hoe bezoekers eenvoudig kunnen worden uitgerust met ESD-veiligheidsschoenen, zodat ze de productie veilig kunnen bezoeken. De beschermingsprofessionals leggen in dit artikel uit wat de ESD-norm inhoudt en hoe deze praktisch kan worden geïmplementeerd.
De afkorting ESD en wat zich achter de term verbergt
Achter de afkorting ESD schuilt de Engelse term „Electro Static Discharge“, wat zoveel betekent als „elektrostatische ontladingen“. ESD duidt het moment van potentiaalvereffening aan tussen twee verschillend elektrostatisch geladen lichamen. Hier een eenvoudig voorbeeld: Als iemand over een tapijt loopt en daarna een metalen deurklink aanraakt, wordt een kleine elektrostatische spanning uitgewisseld. Door de wrijving van de veiligheidsschoenzool over het tapijt ontstaat een elektronische spanning die niet door de veiligheidsschoen kan worden afgeleid. Voor de mens is deze elektronische ontlading niet gevaarlijk of schadelijk. Echter, de spanning, die de mensen meestal helemaal niet waarnemen, kan gevoelige elektronische componenten zoals microchips beschadigen of zelfs kapot laten gaan. Bovendien bestaat bij werkzaamheden met ontvlambare stoffen of dampen het risico op ontsteking door vonken. Bij werkzaamheden met componenten of licht ontvlambare stoffen die gevoelig reageren op elektrostatische ontladingen, moeten onder andere ESD-veiligheidsschoenen worden gedragen.
Wat zijn ESD-veiligheidsschoenen?
Veiligheidsschoenen en werkschoenen worden gemarkeerd met het ESD-pictogram als ze zijn gecertificeerd volgens de norm EN 61340-5-1. Veiligheidsschoenen met ESD-uitrusting hebben een elektrische doorlaatweerstand van het systeem „persoon-schoen-vloer“. Deze moet in het bereik groter dan 105 Ohm (100kOhm) en kleiner dan 109 Ohm (1.000 MOhm) zijn, waardoor een elektrische lading door het afvoeren van de ladingen wordt verminderd.
„De lading kan echter door veel verschillende factoren worden beïnvloed. De mate van vervuiling en het klimaat (vochtigheid en temperatuur) kunnen de elektrische weerstand aanzienlijk veranderen.“
De beschermingsprofessionals raden daarom aan om regelmatig een lokale controle van de elektrische weerstand uit te voeren, zodat de afleidbaarheid van de ESD-veiligheidsschoenen is gegarandeerd. Belangrijk om te weten is dat veiligheidsschoenen met ESD-uitrusting niet geschikt zijn voor elektriciens of mensen die werken aan bronnen met elektrische spanning.
Waar worden ESD veiligheidsschoenen gedragen?
Elektronische componenten worden steeds meer en vaker gebruikt en zijn een constante metgezel in ons dagelijks leven. We vinden ze in de auto, in het navigatiesysteem en in de ABS, evenals in de smartphone en vele andere praktische elektronische hulpmiddelen in het werk en huishouden. Bij de productie van dergelijke producten moet worden gelet op de integriteit van de gevoelige elektronische componenten, anders wordt een defect product geproduceerd. ESD-veiligheidsschoenen zijn daarom absoluut noodzakelijk bij werkzaamheden met magnetische opslagmedia of elektronische componenten, zoals in onderzoeksinstellingen, de industrie of in de productie.
Bezoekersschoenen met ESD-uitrusting
In gebieden waar veiligheidsschoenen met ESD-uitrusting verplicht zijn, moeten ook bezoekers of medewerkers van kantoor worden uitgerust met geschikte schoeisel. Om hygiënische en kostentechnische redenen worden voor deze bezoekersgroepen graag bezoekersoverschoenen gebruikt. Deze bezoekersschoenen kunnen eenvoudig over de eigen straatschoenen worden aangetrokken en zijn dus door verschillende personen te gebruiken.
Het model Millenium Full Protect van de Franse fabrikant Gaston Mille voldoet naast de beschermende eigenschappen van de stalen neus en de lekbestendige zool ook aan de norm EN 61340-5-1 (ESD-geschiktheid). Met deze bezoekersoverschoen zijn dus niet alleen de bezoekers, maar ook de componenten goed beschermd.
Plotselinge veiligheid door ESD-veiligheidsschoenen
Belangrijk om te weten is dat de plotselinge veiligheid van ESD-veiligheidsschoenen betrekking heeft op gevoelige voorwerpen en niet op de drager zelf. De drager van ESD-veiligheidsschoenen moet zich blijven bezighouden met maatregelen ter bescherming van de arbeid om arbeidsongevallen te voorkomen. Nuttige tips en trucs met betrekking tot de bescherming van de arbeid zijn te vinden in andere bijdragen op de blog van de Schutzprofis.
